Για να δείτε το site μας στην desktop/mobile μορφή, μεταφερθείτε στο κάτω μέρος της σελίδας και πατήστε το κουμπί αλλαγή σεΟΚ
Πανάδες: αιτίες και αντιμετώπιση
Για να κάνετε like στο άρθρο κάντε login

Πανάδες: αιτίες και αντιμετώπιση

Ομορφιά
Πανάδα (ή μέλασμα) ονομάζεται η μελάγχρωση οι οποία εμφανίζεται στη περιοχή του δέρματος, κυρίως του προσώπου, αλλά και σε άλλα σημεία του σώματος όπως το λαιμό ή τα χέρια. Εκδηλώνεται πιο συχνά στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας με σκουρότερο δέρμα, ενώ στους άνδρες στο 10%. Στο πρόσωπο χαρακτηρίζεται από καστανόχρωμες κηλίδες στο κέντρο (ζυγωματικά, μέτωπο), στις παρειές και τη γνάθο.

Το μέλασμα εμφανίζεται συχνά στη κύηση (χλόασμα ή μάσκα εγκυμοσύνης) κυρίως το δεύτερο και τρίτο τρίμηνο καθώς αυξάνονται τα επίπεδα των οιστρογόνων, της προγεστερόνης και της μελανινοτρόπου ορμόνης. Επίσης εμφανίζεται μετά  τη λήψη οιστρογόνων, μετά από έντονη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία, κατά τη διάρκεια ορμονικής υποκατάστασης μετά την εμμηνόπαυση ή επί άλλων ενδοκρινικών παθήσεων.



Στην ουσία θεωρείται νόσος αγνώστου αιτιολογίας. Η διακοπή της λήψης αντισυλληπτικών σπάνια οδηγεί σε εξαφάνιση της βλάβης ,η οποία μπορεί να διαρκέσει πολλά χρόνια μετά τη διακοπή τους. Αντίθετα, το μέλασμα της εγκυμοσύνης συνήθως  αποδράμει εντός ολίγων μηνών μετά το τοκετό. Η κληρονομικότητα, η δερματική αφυδάτωση, φάρμακα (π.χ.αντιβιοτικά, αντισυλληπτικά, αντιεπιληπτικά,κ.ά.), καλλυντικά που περιέχουν ερεθιστικές ουσίες, ερεθισμένο δέρμα, αλόγιστη έκθεση στον ήλιο είναι παράγοντες που επιδεινώνουν τις δυσχρωμίες. Οι πανάδες τους καλοκαιρινούς μήνες γίνονται εντονότερες και το χειμώνα λιγότερο ορατές.

Η μελαχρωματική αυτή διαταραχή  χωρίζεται στο επιφανειακό μέλασμα όπου αφορά την επιδερμίδα, στο χοριακό μέλασμα που αφορά το χόριο του δέρματος και το μεικτό μέλασμα όπου παρατηρείται επιδερμιδική και χοριακή συμμετοχή. Όσον αφορά τη πρόγνωση τα άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα έχουν περισσότερες πιθανότητες να θεραπεύσουν τη βλάβη σε σχέση με τους πιο μελαχρινούς φωτότυπους. Οι μελαχρωματικές αλλοιώσεις συνήθως επιμένουν για μεγάλο διάστημα και για το λόγο αυτό καλό είναι να προλαμβάνεται γρηγορότερα με σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση. Η χρήση της λυχνίας Wood από ειδικό δερματολόγο θέτει τη διάγνωση και βοηθά στη θεραπεία.

Η θεραπεία ξεκινά με τοπικά σκευάσματα που περιέχουν λευκαντικές ουσίες όπως υδροκινόνη 2% (διατίθεται χωρίς ιατρική συνταγή) έως 4%,είναι μετρίως αποτελεσματική σε χοριακά μελάσματα και μπορεί να συνοδεύεται με τρετινοΐνη και τοπικό στεροειδές για να μειώσει τη πιθανότητα της ερεθιστικής δράσης της τρετινοΐνης. Η χρήση πρέπει να γίνεται μόνο το βράδυ και πάντα χειμώνα, όχι περισσότερο από 6 μήνες. Σε ορισμένους ασθενείς δίνεται μεγαλύτερη ποσότητα υδροκινόνης υπό ιατρική παρακολούθηση για αποφυγή της τοπικής ωχρόνοσης (υπομελάγχρωση). Άλλες τοπικές επιλογές είναι το αζελαϊκό οξύ, το κοζικό οξύ, η Ν-ακετυλο-κυστεαμινυφαινόλη και η  αρβουτίνη με λιγότερη αποτελεσματικότητα σε σχέση με την υδροκινόνη. Η χρήση των χημικών peelings(κυρίως γλυκολικό, σαλικυλικό, τριχλωροξικό οξύ), η δερμοαπόξεση με διαμάντια και κρυστάλλους , το fractional laser, η κρυοθεραπεία και το έντονο παλμικό φως(IPL) είναι θεραπείες που ανάλογα με το είδος της βλάβης έχουν τ’ αντίστοιχα αποτελέσματα. Γίνονται αυστηρά χειμώνα και συνοδεύονται συνήθως από προετοιμασία που συστήνει ο ειδικός δερματολόγος. Μετά την εφαρμογή τους λαμβάνονται οι σωστές οδηγίες και συνιστάται πάντα αντηλιακή προστασία. Η παρακολούθηση από τον ιατρό είναι απαραίτητη. Η κάθε θεραπεία έχει το δικό της τρόπο εφαρμογής και τον ανάλογο χρόνο αποθεραπείας. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού θα πρέπει να αποφεύγονται γιατί ενέχουν κίνδυνο τοξικότητας για το έμβρυο και το μωρό. Στη περίπτωση αυτή συστήνεται αντηλιακή προστασία με καλυπτικό make up.

Η πρόληψη στο μέλασμα περιλαμβάνει την αποφυγή του ηλίου, τη συστηματική αντηλιακή προστασία, τη χρήση καπέλου και γυαλιών ηλίου. Το αντηλιακό πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον SPF 30 και να περιέχει φυσικά φίλτρα όπως οξείδιο του ψευδαργύρου και διοξείδιο του τιτανίου. Η ανταπόκριση στη θεραπεία βασίζεται στην επιλογή της κατάλληλης αγωγής για κάθε τύπο δέρματος. Η πανάδα που δεν αποχρωματίζεται, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην έκθεση της ηλιακής ακτινοβολίας.

Πανάδες: αιτίες και αντιμετώπιση